เหตุใดจึงเรียก ในหลวง ว่า “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในพระบรมโกศ“

โดย MoneyGuru, ในหมวดหมู่ "News and Current Events"

October 19, 2016


ในหลวง

จากข่าวที่ทำให้คนไทยทั่วโลกต้องหลั่งน้ำตา นั่นคือข่าวการสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รักยิ่งของปวงชนชาวไทย “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช” อย่างไรก็ตาม เมื่อเราฟังข่าวจากโทรทัศน์หรือวิทยุ เราอาจจะได้ยินนักข่าวเรียกในหลวงของเราว่า “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในพระบรมโกศ“ ทำไห้หลายคนอาจสงสัยว่าเหตุใดจึงเรียกองค์ ในหลวง เช่นนั้น วันนี้ MoneyGuru.co.th จะพาคุณผู้อ่านไปหาคำตอบกันค่ะ

เผยเรื่องพระนาม

ผศ.ดร.อาทิตย์ ชีรวณิชย์กุล ภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้เผยเรื่องพระนามของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ว่าที่จำเป็นต้องเรียกว่า “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในพระบรมโกศ” เป็นเพราะธรรมเนียมโบราณแต่เดิมของไทย ผู้น้อยจะไม่บังอาจเอ่ยชื่อของผู้ใหญ่ หรือเอ่ยพระนามพระเจ้าแผ่นดินหรือเจ้านายออกมาเป็นอันขาด ถือว่าเป็นการล่วงเกิน ไม่เคารพ
ทั้งพระนามพระมหากษัตริย์ในอดีตก็ไม่มีการขนานพระนามเป็นการเฉพาะ คนจะเรียกกษัตริย์พระองค์ใดก็ตามใจคนเรียก เช่น “พระเจ้าเสือ” “ขุนหลวงหาวัด” เป็นต้น

ธรรมเนียมโบราณ…ผู้น้อยไม่ออกชื่อผู้ใหญ่

ตัวอย่างสำคัญของการที่คนสมัยก่อนไม่ออกพระนามพระเจ้าแผ่นดินตรง ๆ อีกก็เช่น ในสมัยรัชกาลที่ 3 คนเรียกแผ่นดินรัชกาลที่ 1 ว่า “แผ่นดินต้น” เรียกแผ่นดินรัชกาลที่ 2 ว่า “แผ่นดินกลาง” รัชกาลที่ 3 ทรงเห็นว่าไม่เป็นมงคล เพราะเรียกเช่นนี้ แผ่นดินของพระองค์ก็จะกลายเป็น “แผ่นดินปลาย” ก่อนหน้าที่คนจะเรียก “แผ่นดินต้น” “แผ่นดินกลาง” คนก็เอ่ยถึงพระเจ้าอยู่หัวที่สวรรคตว่า “ในพระบรมโกศ” บ้าง “พระพุทธเจ้าหลวง” บ้าง เหตุก็เพราะธรรมเนียมโบราณที่ผู้น้อยไม่ออกชื่อผู้ใหญ่นี้เอง ต่อมาพระมหากษัตริย์ไทยได้ทรงเปลี่ยนธรรมเนียมนี้ เริ่มจากรัชกาลที่ 3 ทรงสร้างพระพุทธรูป 2 องค์คือ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก และพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประดิษฐานในพระอุโบสถวัดพระแก้ว แล้วโปรดเกล้าฯ ให้คนขานพระนามแผ่นดินรัชกาลที่ 1 และรัชกาลที่ 2 ตามนามพระพุทธรูปทั้งสองนั้น

ปัญหาการเรียกขานนามแผ่นดินก่อน

ต่อมาจนถึงรัชกาลที่ 4 เมื่อรัชกาลที่ 3 สวรรคต ก็เกิดปัญหาการเรียกขานนามแผ่นดินก่อนขึ้นมาอีก พระองค์จึงโปรดเกล้าฯ ให้แผ่นดินรัชกาลที่ 3 เรียกว่า “แผ่นดินพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าอยู่หัว” ส่วนแผ่นดินของพระองค์เอง ก็เป็น “พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว” ทั้งนี้เพื่อป้องกันไม่ให้ใคร ๆ เรียก “ในพระบรมโกศ” เมื่อสวรรคตแล้วอีก

เรียกว่า “เสด็จพ่อ” นั้นไม่ถูกต้อง

ดังนั้น ธรรมเนียมการเอ่ยเรียกพระนามแผ่นดินก่อนจึงเปลี่ยนแปลงแต่นั้นมา แต่คนทั่ว ๆ ไปที่ยังติดธรรมเนียมเดิมก็ยังปฏิบัติอยู่ คือเรียก “ในพระบรมโกศ” บ้าง “พระพุทธเจ้าหลวง” บ้าง ดังในสมัยรัชกาลที่ 6 คนก็เอ่ยเรียกพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวว่า “พระพุทธเจ้าหลวง” และยังติดเรียกมาจนถึงปัจจุบัน ก่อนจะมาเรียกกันว่า “เสด็จพ่อ” ซึ่งไม่ถูกต้อง

ในปัจจุบัน จะต้องเอ่ยเรียกพระเจ้าแผ่นดินที่ล่วงไปว่า “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในพระบรมโกศ” หรือไม่นั้น จากการพิจารณาคิดว่าไม่จำเป็น เพราะเราได้เปลี่ยนธรรมเนียมการเรียกขานพระนามพระมหากษัตริย์มานานแล้ว จะเอ่ยว่า “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช” ก็ไม่ใช่สิ่งแปลกผิดแต่อย่างใดค่ะ 

เปรียบเทียบข้อเสนอที่ดีที่สุดในเวลาเพียงหนึ่งนาที!

เพิ่มเพื่อน